CẬP NHẬT
latest

728x90

468x60

latest
randomposts3

SỐT DẺO

SỐT DẺO/block-1/#00ACED

BÌNH LUẬN

BÌNH LUẬN/block-3/#00ACED

GIẢI TRÍ

GIẢI TRÍ/block-2/#00ACED

THỂ THAO

THỂ THAO/block-2/#00ACED

KHÁM PHÁ

KHÁM PHÁ/block-7/#00ACED

CÔNG NGHỆ

CÔNG NGHỆ/block-5/#00ACED

Tin Mới Cập Nhật

Nhà hát nghìn tỷ hay môi trường nghệ thuật nghìn tỷ

Bài viết này cố gắng bao quát hai khía cạnh hẹp của mối quan hệ đặc biệt giữa các Nhà hát và Thành phố, trong thời gian gần đây đã thu hút được sự chú ý của dư luận đối với dự án xây nhà hát nghìn tỷ tại Thủ Thiêm.
Trước hết, Nhà hát là yếu tố quan trọng trong thiết kế tổng thể cho mọi đô thị. Mối quan hệ của nó với một Thành phố đã được xác lập từ thời cổ đại, khi mà các thị trấn và thành phố thịnh vượng tự hào về những tòa nhà công cộng tráng lệ trong đó có các khán đường công cộng (khán phòng ngoài trời – Amphitheater) là những ví dụ dễ thấy. Ở thời kì Phục Hưng, lịch sử cho thấy rằng đã xuất hiện những sự quan tâm mới trong các nhà hát, nơi mà không chỉ là nơi diễn ra các vở kịch mà còn là nơi hấp dẫn đối với giới thượng lưu. Có một thực tế ở giai đoạn này, đó là khi một thành phố trở nên dư thừa về của cải vật chất và cơ sở hạ tầng được đầu tư dài hạn đã đạt đến độ chín của nó, thì các nhà hát xuất hiện như một sự củng cố về các khoản đầu tư trung hạn. Mặt khác, Nhà hát còn là đại diện cho tinh hoa về văn hóa, nghệ thuật- những giá trị mà tiền bạc không thể mua được. Do đó, mặc dù có bản chất là một Kiến trúc bất động (immobility architecture) nhưng Nhà hát đã tạo ra một dạng sống trong lòng nó và ở cả ở bên ngoài nó. Cho dù Nhà hát nằm ở trung tâm hoặc ở bên lề của một Đô thị thì nó luôn có liên quan sâu sắc đến cấu trúc và sự tương tác có ý nghĩa dân sự.


Sang đến thời hiện đại, các Nhà hát dường như rũ bỏ lớp vỏ diêm dúa, hào nhoáng - vốn dành để tượng trưng cho sự dư thừa về của cải vật chất của giới thượng lưu. Thay vào đó, các nhà hát được thiết kế hướng tới số đông quần chúng nhưng vẫn đảm bảo khả năng làm việc như một điểm nhấn của Đô thị. Các ví dụ có thể lấy ra như Nhà hát Sydney hoặc nhà hát Oslo với đường dốc thẳng từ vịnh biển lên đến mái. Đường dốc này cung cấp cho quần chúng một chuỗi các khả năng cho hoạt động ngoài trời, hoàn toàn tự do và cung cấp chất lượng cuộc sống ở mức cao một cách miễn phí (đối với các không gian ngoài trời). Gần đây, sau 20 năm đàm phán xây dựng, nhà hát ElbPhilharmonie tại vịnh Hamburg do Văn phòng KTS Thụy Sĩ Herzog & de Meuron thiết kế đã khánh thành với kinh phí lên tới 789 triệu Euro (tương đương 22 nghìn tỷ VND). Sau khi hoàn thành, nhà hát này đã đón hơn 4 triệu lượt khách tới xem chỉ trong năm đầu tiên (tương đương một ga hàng không). Cũng giống với nhà hát Oslo, Elbphilharmonie cung cấp một platform ở trên mái của khu vực hành chính, ra vào hoàn toàn miễn phí và tạo ra một điểm nhìn toàn cảnh vịnh cảng và đường chân trời của cả thành phố. Trong những tháng đầu đi vào hoạt động, cá nhân mình có kiếm được một vé mời đi xem kịch ở nhà hát này. Khi nói chuyện với bạn bè, các bạn rất bất ngờ và tỏ ra ghen tị, sau đó mình kiểm tra lại và được biết rằng vé vào xem tất cả các show diễn của nhà hát đã được đặt hết trong khoảng 2 năm trở lại. Qua ví dụ nhỏ đó, ta thấy rằng một nhà hát gần như được coi là một dạng văn bản đô thị, nó có tính đại diện và sẽ thành công khi đạt được tính đại diện.

Đằng sau sự thành công cả về khía cạnh văn hóa vẫn kinh tế của các Nhà hát nổi tiếng trên, chúng ta có thể nhận ra rằng xuyên suốt chiều dài lịch sử, Nhà hát, được coi là một hạng mục đầu tư trung hạn trong một Đô thị, khi mà Đô thị đó đã đạt đến độ chín trong các khoản đầu tư dài hạn (cơ sở hạ tầng, đường xá, không gian công cộng). Nói như các thầy giáo Kiến trúc sư già cả thì Nhà hát nó giống như quả sơ-ri nằm trên đỉnh của một chiếc bánh ga-tô. Quả sơ-ri đó luôn là thứ đầu tiên mà người ta nhìn vào và xuýt xoa tán thưởng nhưng cần phải nhớ là nó luôn nằm trên 1 chiếc bánh ga-tô (với ngụ ý về các khoản đầu tư dài hạn, tạo nền móng của một đô thị). Hẳn nhiên, ta sẽ không bắt gặp một quả sơ-ri nào nằm trên những miếng vụn bánh, hoặc có thể cũng có nếu ai đó cố làm, nhưng người ta sẽ chẳng bao giờ để tâm tới nó. Nhìn vào khối đô thị Hamburg, ta thấy đó là cả một khối thống nhất, đồng bộ từ cơ sở hạ tầng, phúc lợi, nhà ở, hệ thống giao thông công cộng và không gian công cộng. Tất cả mọi thứ được nghiên cứu bài bản và thực hiện triệt để qua nhiều năm với nguồn vốn dồi dào. Du khách khi đến thăm thành phố, điều đầu tiên họ nghĩ đến có thể chính là Nhà hát Elbphilharmonie nằm trên mũi vịnh với tên gọi Hafencity (thành phố Cảng). 

Tất nhiên, đó là trong con mắt của quần chúng, của khách du lịch phương xa. Người làm quản lý và quy hoạch thì lại không nên có cách nhìn đó. Nói cách khác, nhà hát Elbphilharmonie là kết cục trong cả một tiến trình phát triển của khu vực Hamburg Hafencity. Cá nhân mình cảm thấy choáng ngợp trước tổng thể khu vực này hơn, đó là một cách tiếp cận rất khôn ngoan ở khía cạnh đô thị khi những KTS đã đục khoét vào bên trong đường bờ sông để tăng chiều dài của nó lên gấp 6 lần, kéo theo đó là việc xây dựng những khu nhà ở, đường xá, văn phòng, trường học, bệnh viện – trên nền của một khu công nghiệp cũ đã quá hạn sử dụng (Hamburg trước đây là một trung tâm công nghiệp). Việc tăng chiều dài đường mặt nước (waterfront) đã biến cả khu vực thành một mỏ vàng cho đầu tư và kêu gọi vốn từ khối vốn cá nhân. Nhờ vậy, cả khu vực này đã chuyển mình mạnh mẽ cả ở khía cạnh kinh tế lẫn khía cạnh lịch sử khi mà nó vẫn giữ được bản sắc là một thành phố hậu công nghiệp. Và rồi khi tất cả những đầu tư dài hạn đó đã đạt đến độ chín ở khía cạnh phát triển đô thị thì người ta mới đặt lên trên nó, tọa lạc tại một mũi vịnh – một lâu đài bằng kính, chính là khối nhà hát Elbphilharmonie được thiết kế bởi Herzog & de Meuron, một trong những Văn phòng Kiến trúc tên tuổi nhất Thế giới (Hai KTS này chính là những người đã thiết kế nên Điểu Sào Quốc gia Thể dục trường tại Thế vận hội Bắc Kinh 2008) và phải nói thêm là đồ án đã được thực hiện trong một thời gian dài.

Tóm lại, không khó để chúng ta nhận thấy rằng Hamburg và Nhà hát nghìn tỷ của nó là một ví dụ điển hình cho phương pháp phát triển và phát huy các nguồn lực vốn có của một đô thị với những mục tiêu dài hạn và trung hạn cụ thể. Người Đức đã thành công với cách làm bài bản đó. Mặc dù Elbphilharmonie cho đến hôm nay, sau 2 năm đi vào hoạt động, vẫn còn hứng chịu không ít chỉ trích rằng nó là một công trình quá đắt đỏ và tốn kém nhất trong lịch sử loài người, nhưng cả Thế giới vẫn phải thừa nhận rằng nó là một công trình đẹp và sự thành công của nó có tính chất liên ngành.

Đó là khía cạnh thứ Nhất đối với vai trò của Nhà hát trong một Đô thị.

Trở lại với bán đảo Thủ Thiêm tại TP.HCM. Ta thấy có những vấn đề trái ngược: đầu tư dài hạn chưa có, chưa được lập kế hoạch, có một vài kế hoạch được lập ra trong quá khứ nhưng thực tế đã chứng minh rằng chúng không làm việc được (bởi vì nếu nó là kế hoạch tốt thì nó đã xảy ra rồi). Theo nhiều nguồn tin chính thống, Cấp quản lý thậm chí yếu kém tới mức đã làm mất bản đồ quy hoạch?! Thêm vào đó, những nhức nhối về giải phóng mặt bằng và những sai phạm rõ ràng từ Sở, Ban, Ngành đã bộc lộ và chính thức trở thành khủng hoảng về sở hữu đất trong nhiều năm qua. Cho nên không khó để nhận ra rằng việc phê duyệt quyết định xây dựng Nhà hát Thủ Thiêm đã một lần nữa thể hiện sai lầm một cách cố hữu của cấp quản lý. 

Có một số nhận định cho rằng TP muốn xây dựng một công trình công cộng tại đây, kéo theo nhân sự công cộng đổ vào khu vực thì sẽ làm chìm đi những lùm xùm về sở hữu đất (vốn dĩ đã kéo dài hàng chục năm) với các hộ dân ngụ cư. Thành thực mà nói, nhận định đó là hoàn toàn có cơ sở bởi việc công cộng hóa các khu vực đất tranh chấp là phương pháp được coi là khá phổ biến của nhà cầm quyền đương thời trong khủng hoảng đất đai. Bởi điều này sẽ dần đẩy một cộng đồng yếu thế đang chịu oan ức vào thế bị cô lập. Tất nhiên, nhìn theo hướng nhân đạo hơn, có thể giới chức TP.HCM chưa hẳn đã có dã tâm như vậy, có thể họ cũng có những thiên hướng tốt đẹp về Văn hóa Nghệ thuật thì sao? Ngay cả trong tình huống bớt tồi tệ đó, kế hoạch mà họ đang phê duyệt và triển khai vẫn hoàn toàn sai cả ở yếu tố tầm nhìn đô thị lẫn yếu tố kinh tế. Như đã nói ở trên, đó có thể coi là những sai lầm căn bản có tính hệ thống. Nếu bỏ qua các vấn đề về dã tâm vốn được báo chí chính thống một mực phủ nhận, thì đây là vấn đề về trí tuệ và năng lực.

Rời xa khỏi khía cạnh thứ Nhất, ta đi vào khía cạnh thứ Hai của một Nhà hát, đó là tương tác văn hóa của nó đối với cộng đồng. Ở khía cạnh này, mình xin lấy ví dụ về thành phố Berlin.

Berlin cũng có dân số cao đến 4 triệu người (gấp đôi Hamburg) nhưng họ không xây Nhà hát nghìn tỷ mới tại đây, bởi các hệ thống đầu tư dài hạn chưa đạt đến độ chín. Thay vào đó, họ tập trung nâng cấp, cải tạo, và làm mới các Nhà hát cũ có giá trị lịch sử - điển hình như nhà hát Friedrichstad-Palast, nơi vẫn diễn ra các buổi biểu diễn tầm cỡ thế giới với chuyên môn cao. Hoặc như Cung thể thao Mercedes được sử dụng như không gian đa chức năng và có thể tổ chức các buổi diễn nhạc, kịch rất lớn. Hồi đầu năm mình có đi xem hòa nhạc Game of Thrones tại đây, khán phòng 12 nghìn chỗ ngồi không có lấy một chỗ trống. Ngoài ra thành phố còn có một số lượng lớn các nhà hát vừa và nhỏ, nhà hát tư nhân, các cụm rạp chiếu phim nghệ thuật, diễn kịch như cụm rạp Babylon… Thậm chí, ngay sau nhà mình cũng có một Nhà hát nhỏ được tạo ra rồi hoạt động trong một khu tập thể cũ, nó là nơi để các nghệ sĩ trẻ có chỗ tập luyện và giới thiệu nghệ thuật của họ với một số lượng khán giả nhất định. 

Nói cách khác, Nhà hát nghìn tỷ của Berlin cũng có tồn tại nhưng thay vì ở một chỗ thì nó ở khắp mọi nơi, dưới nhiều hình thức và quy cách hoạt động. Người ta tự tạo ra các không gian tương tác nghệ thuật phù hợp với khả năng, họ thể hiện cam kết theo đuổi lâu dài rồi nhận được không ít sự giúp đỡ và động viên từ cộng đồng cũng như chính quyền sở tại. Nói cách khác, họ đưa Nhà hát đến với từng góc phố; đưa các bài hát, vở kịch đến gần với người xem và nhờ đó những nhà hát nhỏ này sinh sôi, phát triển trong một môi trường bền vững, lành mạnh. Và sẽ thật nực cười khi chúng ta nói rằng các hoạt động nghiên cứu và phát triển âm nhạc (từ tự do cho đến hàn lâm) ở Berlin yếu thế hơn so với Hamburg. Trái lại, chính Berlin mới được coi là trung tâm âm nhạc, vũ kịch của cả châu Âu nhờ môi trường đầu tư cởi mở cũng như nét duyên dáng và sự sôi động của nó – điều đã hấp dẫn tất cả các nghệ sĩ chân chính trên toàn Thế giới. Người nghệ sĩ, họ không cần một nhà hát lớn, thay vào đó, họ cần có khán giả và trên hết, họ cần được phát triển thứ Nghệ thuật của chính mình.
>
Điều đó đã chỉ ra rằng, việc có hay không có một nhà hát nghìn tỷ không hề quyết định môi trường thực hành Văn hóa, Nghệ thuật tại một thành phố. Môi trường thực hành Văn - Nghệ được định hướng và dẫn dắt bởi các cơ chế và chính sách. Văn hóa - Nghệ thuật luôn đòi hỏi một cơ chế mở, tự do và khuyến khích tất cả các thành phần của nó hoạt động hết khả năng. Giới chức TP.HCM thì lại cho rằng chỉ cần xây Nhà hát nghìn tỷ là sẽ có nền Văn hóa - Nghệ thuật phát triển!? Suy nghĩ đó còn thua cả suy nghĩ của một đứa trẻ. Có xây vài ba cái Nhà hát nghìn tỷ mà vẫn còn tồn tại Sở Văn Hóa TP với chất lượng con người như hiện nay thì xây xong cũng chỉ để tổ chức dăm ba tiệc cưới, chục cái Đại hội Công nhân Viên chức là cùng. Và đến khi các nhà hát không làm việc hiệu quả như mong đợi, chắc chắn họ sẽ quay sang đổ lỗi cho một thứ mơ hồ được gọi là “cơ chế” - đứa con hoang chính họ đẻ ra nhưng chẳng bao giờ thừa nhận.

Trở lại năm 2015, đồ án Nhà hát nổi Holzmarkt trên sông Spree tại Berlin của cá nhân mình thiết kế được giải thưởng và lọt vào vòng phê duyệt của Thành phố. Tại thời điểm đó, mình nhận ra rằng ngay cả với một đồ án nhỏ với nguồn vốn xã hội cũng thu hút được sự quan tâm của rất đông đảo các giới chức. Người ta thực hiện những cuộc họp rất nghiêm túc tại trung tâm hội nghị MesSe Berlin với sự tham gia của những đạo diễn chỉ đạo thiết kế sân khấu hàng đầu. Qua đó ta thấy rằng Môi trường nghệ thuật lành mạnh nó thúc đẩy những người trẻ nhiều đến thế nào. Sự thúc đẩy đó là vô giá.

Trái lại, không cần lấy ví dụ xa xôi, hãy nhìn vào Bảo Tàng Hà Nội với chi phí xây dựng 6 nghìn tỷ đồng. Cho đến tận ngày hôm nay, sau 7 năm đi vào hoạt động thì nó tổ chức được bao nhiêu triển lãm Nghệ thuật? Bao nhiêu sự kiện Nghệ thuật? Đơn vị vận hành lưu trữ thêm được bao nhiêu hiện vật? Bộ sưu tập các tác phẩm được tăng lên bao nhiêu? Bao nhiêu dự án bảo tồn được thành lập? Bao nhiêu nghệ sĩ trẻ nhận được tài trợ để phát triển sự nghiệp? Kết nối được với bao nhiêu cơ sở nghệ thuật trên toàn Thế giới? Đào tạo ra được bao nhiêu curator (nhà định hướng Nghệ thuật)? Tổ chức được bao nhiêu cuộc đấu giá tác phẩm? Bán được bao nhiêu tác phẩm? Khả năng tự tạo ra của cải và khả năng sinh lãi là bao nhiêu? … Chẳng ngại ngần, ta khẳng định tất cả các thông số đó đều tiệm cận với số “0”. Thứ duy nhất không gần với số “0”, thẳng thắn mà nói chính là chi phí vận hành và bảo trì công trình, chi phí này chắc chắn không ít hơn hơn 10 chữ số một năm. 

Mình vẫn còn nhớ năm 2010 khi đi thực tập cho Văn phòng GMP của CHLB Đức (chính là văn phòng Kiến trúc đã thiết kế ra cái nhà bảo tàng này và cả Trung tâm Hội nghị Quốc gia), sếp tổng của VP - thầy Gerkan có dẫn cả nhóm sinh viên lâu nhâu bọn mình đi thăm quan TT Hội nghị và Bảo tàng Hà Nội. Lúc đi qua TT Hội nghị thầy tỏ ra đau lòng khi nhìn thấy người ta đang trang hoàng phần tiền sảnh một cách hơi lòe loẹt để tổ chức một Đại hội Công nhân viên chức. Lúc sau, khi cả nhóm đi sang nhà bảo tàng, bọn mình thấy thầy dường như vui hơn vì công trình lúc đó còn đang thi công dở dang chưa đi vào hoạt động. Ngày nay nếu có dịp gặp lại, mình có lẽ không dám nói ra sự thật với thầy rằng, chí ít thì cái TT Hội nghị vào dịp vắng hội họp thì nó còn tổ chức được đám cưới cho con cái các sếp, còn bên nhà bảo tàng thì người ta chả làm được gì. Và ta phải nhìn vào thực tế đó để rút ra các vấn đề về công tác vận hành. Công trình Văn hóa, dù đẹp dù sang đến mấy mà thiếu đi sự sống bên trong lòng nó thì cũng không ổn và tuyệt nhiên không phải cứ xây cho được cái bảo tàng to đẹp, hoành tráng thì tự thân số lượng nghệ sĩ sẽ nhiều lên, nhiều mẫu vật hơn, có nhiều tranh hơn, nhiều tác phẩm điêu khắc hơn… Tất cả những điều đó sẽ chẳng bao giờ xảy ra khi chúng ta không tạo ra một cơ chế và môi trường cởi mở cho hoạt động nghệ thuật chân chính.

Có lần mình mua TV mới, lúc đầu cháu mình rất thích vì TV mới to, màn hình tinh thể lỏng và có khả năng chạy video độ phân giải cao, tuy nhiên một thời gian sau cháu chẳng màng đến nó nữa bởi chiếc TV mới không được cắm cáp truyền hình với các kênh mà cháu bé yêu thích. Cháu mình quay trở lại xem chiếc TV nhỏ với những chương trình thiếu nhi phù hợp với cháu. Một em bé 3 tuổi chẳng mất mấy thời gian để nhận ra rằng vấn đề không nằm ở kích cỡ.

Như vậy, qua hai khía cạnh hẹp của vai trò của Nhà hát đối với một Thành phố. Chúng ta nhận ra rằng, vào lúc này việc đầu tư nghìn tỷ để xây Nhà hát nghìn tỷ ở Thủ Thiêm là chưa phù hợp. Thay vào đó, chúng ta nên đầu tư nghìn tỷ để thúc đẩy hoạt động Văn hóa - Nghệ thuật một cách bài bản, tạo ra môi trường cởi mở và thân thiện cho người nghệ sĩ (vốn luôn tự nhận mình là thấp cổ bé họng). Hãy đầu tư nghìn tỷ để tạo ra những người Nghệ sĩ chân chính và chính họ sẽ tạo ra Nghệ thuật chân chính và rồi tự khắc sẽ có Nhà hát hay Bảo tàng nghìn tỷ. Hãy đầu tư để có những con người dám cất lên tiếng nói, tiếng hát, tiếng đàn của chính mình, dám nhảy những điệu nhảy của chính mình. 

Xây Nhà hát nghìn tỷ để làm gì khi những “nghệ sĩ” của chúng ta vẫn im re trước những bất công, sai trái, vẫn co ro cúm rúm, bợ đỡ cường quyền? Xây Nhà hát nghìn tỷ làm gì khi tất cả những thứ “nghệ thuật” được phê duyệt chỉ là thứ nghệ thuật nửa vời, được tạo ra bởi những người tự xưng là “nghệ sĩ” - đang dò dẫm trong đêm tối và phó mặc cho sự may rủi sẽ đưa mình đến với cái nơi mà nơi đó vốn dĩ chỉ dành cho những kẻ can đảm và có đức tin?

Để kết lại xin trích dẫn lời của William Ralph Inge:

“Nhà Hát? Hẳn nhiên, nó là phản chiếu của cuộc đời và có lẽ chúng ta nên cải thiện cuộc đời của chúng ta trước khi nghĩ đến việc chúng ta có thể cải thiện bất cứ nhà hát nào hay không”.

--------------------

Sóng thần ập vào thành phố Indonesia cao tới 6m

Ghi nhận mới cho thấy sóng thần ập vào bờ biển Palu cao tới 6m, cuốn trôi rất nhiều người tham dự một lễ hội.

Thi thể các nạn nhân nằm trên bờ biển Palu, tỉnh Trung Sulawesi hôm 29/9. Ảnh: Reuters.

Trận động đất mạnh 7,5 độ xảy ra ngoài khơi đảo Sulawesi chiều tối 28/9, tạo ra đợt sóng thần tàn phá nhiều khu vực ven biển của thành phố Palu và thị trấn Donggala, theo Reuters.

Khi thảm họa xảy ra, hãng thông tấn AFP của Pháp đưa tin sóng thần cao 2 m và phần lớn người dân đã sơ tán đến nơi an toàn. Video trên mạng xã hội cho thấy cơn sóng lớn tràn từ biển vào thành phố, phá hủy những ngôi nhà, phương tiện giao thông gần bờ biển và khiến nhiều người hoảng loạn.

Tuy nhiên, các hãng tin lớn trên thế giới như Reuters, AP, BBC sau đó khẳng định đợt sóng thần tấn công Palu và khu vực lân cận cao tới 6 m, trong khi hãng CNN đưa tin sóng thần cao 3 m.

Giới chức Cơ quan Ứng phó Thiên tai Quốc gia Indonesia (BNPB) cho hay sóng thần di chuyển với tốc độ lên tới 800 km/h. Hàng trăm người đang tham dự lễ hội trên bãi biển Palu khi sóng thần tràn vào bờ và cuốn trôi rất nhiều người.

Sóng thần tràn vào bãi biển và nhà thờ Hồi giáo ở Palu hôm 28/9. Ảnh: BBC.

Cơ quan Khí tượng, Khí hậu và Địa lý Indonesia (BMKG) xác nhận số người chết trong thảm họa kép động đất và sóng thần đã lên đến hơn 1.200 người và dự kiến tiếp tục gia tăng. BMKG cũng đang phải đối mặt chỉ trích khi nhiều người cho rằng cảnh báo sóng thần bị dỡ bỏ ngay trước khi những con sóng khổng lồ tràn vào bờ.

BMKG cho biết việc dỡ bỏ cảnh báo sóng thần được thực hiện dựa trên dữ liệu có sẵn từ các cảm biến thủy triều gần nhất, cách Palu khoảng 200 km. "Chúng tôi không có dữ liệu quan sát ở Palu nên phải sử dụng dữ liệu có sẵn và phát cảnh báo dựa vào đó", Rahmat Triyono, người đứng đầu trung tâm động đất và sóng thần tại BMKG cho biết.

Ông cho biết thiết bị theo dõi thủy triều gần nhất (đo lường sự thay đổi của mực nước biển) chỉ phát hiện một đợt sóng không đáng kể cao khoảng 6 cm và không ghi nhận được những con sóng khổng lồ gần Palu. "Nếu chúng ta có thước đo thủy triều hoặc dữ liệu chính xác ở Palu, tất nhiên mọi chuyện đã tốt hơn. Đây là điều chúng ta phải đánh giá cho tương lai".

Hiện chưa rõ cảnh báo sóng thần được dỡ bỏ trước hay sau khi thảm họa xảy ra. "Dựa theo các video lưu hành trên mạng xã hội, chúng tôi ước tính sóng thần xảy ra trước khi cảnh báo chính thức bị dỡ bỏ", Triyono nói.

Theo Baptiste Gombert, một nhà nghiên cứu địa lí tại Đại học Oxford, "rất đáng ngạc nhiên" khi trận động đất hôm 28/9 gây ra sóng thần. Chuyên gia này cho rằng, trận động đất ngoài khơi đảo Sulawesi xảy ra do các mảng kiến tạo trượt qua nhau theo chiều ngang, trong khi thông thường các mảng kiến tạo trượt qua nhau theo chiều dọc mới gây sóng thần.

"Một số suy đoán cho rằng có thể một vụ lở đất dưới đáy biển đã gây ra sóng thần", Gombertông nói, nhấn mạnh thêm rằng địa hình hẹp của vịnh khiến sóng thần cao thêm khi di chuyển vào bờ.

Lực lượng cứu hộ Indonesia đang chạy đua với thời gian để tìm kiếm các nạn nhân còn mắc kẹt dưới những đống đổ nát ba ngày sau thảm họa. Tổng thống Indonesia Joko Widodo hôm qua tới Sulawesi để động viên người dân tại đây. Ông kêu gọi lực lượng cứu hộ "nỗ lực ngày đêm" để cứu tất cả những ai còn có thể.

Huyền Lê
Vnexpress

Số người chết vì động đất, sóng thần Indonesia tăng lên hơn 1.200

Số người chết do thảm họa ở Indonesia gia tăng khi lực lượng cứu hộ tiếp cận được hiện trường và phát hiện nhiều thi thể dưới đống đổ nát.

Lực lượng cứu hộ Indonesia đang đưa một nạn nhân sống sót khỏi đống đổ nát tại Palu vào ngày 30/9. Ảnh: Reuters.

Cơ quan Đối phó Thiên tai Quốc gia Indonesia (BNPB) hôm qua cho biết số người chết trong thảm họa kép động đất và sóng thần ngày 28/9 đã lên đến hơn 1.200 người và dự kiến tiếp tục gia tăng, theo Straits Times.

Lực lượng cứu hộ Indonesia đang chạy đua với thời gian để tìm kiếm các nạn nhân còn mắc kẹt dưới những đống đổ nát ba ngày sau thảm họa. Tổng thống Indonesia Joko Widodo hôm qua tới Sulawesi để động viên người dân tại đây. Ông kêu gọi lực lượng cứu hộ "nỗ lực ngày đêm" để cứu tất cả những ai còn có thể.

Khoảng 16.700 người đã bị mất nhà cửa bởi trận động đất và khoảng 2,4 triệu người ở Donggala và Palu cần viện trợ nhân đạo. "Nhiên liệu, nhân viên y tế, điện, thực phẩm và các nhu yếu phẩm khác rất cần thiết cho người dân", phát ngôn viên BNPB cho biết.

Trước đó, các đội cứu hộ khẩn cấp không thể đến được Palu, thủ phủ của Sulawesi và là nơi hứng chịu hậu quả nặng nề nhất, do các đường băng sân bay và tháp điều khiển không lưu đã bị hư hại. Tuy nhiên, sân bay Mutiara SIS Al-Jufrie hôm qua đã được sửa chữa và dọn dẹp để đón tiếp nhiều chuyến bay cứu trợ và thương mại.

Trận động đất mạnh 7,5 độ xảy ra ngoài khơi đảo Sulawesi vào chiều tối 28/9, tạo ra đợt sóng thần tàn phá nhiều khu vực ven biển của thành phố Palu và thị trấn Donggala. Donggala là thị trấn bị chia cắt hoàn toàn vì động đất, nằm gần tâm chấn và nhà chức trách lo ngại thương vong tại đây có thể vô cùng tồi tệ.

Nguyễn Hoàng
Theo Vnexpress

Mật mã của các điệp viên trên đường phố Anh

London (Anh) không chỉ là điểm đến hút khách số một thế giới, nó là còn nơi đấu trí giữa KGB và MI6.

Ngoài những lâu đài cổ kính, thủ đô nước Anh còn có các địa điểm bí mật - nơi ám sát, gặp gỡ, để lại ám hiệu của các điệp viên Nga. Nhiều người tin rằng, những nơi này đều liên quan đến cuộc chiến tình báo không hồi kết giữa Anh - Nga, theo News. Với du khách, khi lần đầu nghe đến những địa điểm liên quan đến vấn đề tình báo này, họ đều tỏ ra tò mò, thích thú.

Tại Mayfair, bạn có thể tìm thấy cột đèn trên quảng trường Audley từng là chỗ gặp mặt của những điệp viên xuất sắc nhất KGB (Ủy ban An ninh quốc gia thời Liên Xô). 


Cột đèn này đơn giản và giống như bất kỳ chiếc cột đèn nào khác ở London. Tuy nhiên nếu quan sát kỹ, bạn sẽ thấy nó có một khoang trống sau bản lề ở phía dưới thân.

Trong nhiều năm, các điệp viên KGB đã bí mật nhận các ghi chú, mệnh lệnh được mã hóa bên trong khoang này. Các ghi chú này được gọi là "các bức thư chết". Mọi người sẽ tới đây để nhận nhiệm vụ mới từ cấp trên. Khi một lời nhắn được đặt vào bên trong, các điệp viên sẽ để lại một dấu phấn ở bên ngoài. 

Các cơ quan tình báo của Anh, MI5 (trong các tác phẩm điện ảnh, tiểu thuyết, điệp viên 007 làm việc cho MI5) và MI6 không hề biết về sự tồn tại của hoạt động tình báo này. Chỉ đến khi điệp viên người Nga Oleg Gordievsky đào tẩu sang Anh vào thập niên 1970 tiết lộ, mọi việc mới được sáng tỏ.

Khách sạn Millennium tại Knightsbridge cũng là một điểm đến quen thuộc với cụm từ "tình báo" hay "gián điệp". Một cựu tình báo Nga được cho là đã chết do bị hạ độc bằng chén trà tại khách sạn năm 2006.

Chiếc cột đèn nơi từng là điểm trao đổi thông tin của điệp viên Nga trên đất Anh. Ảnh: News.

Blue Bridge, cây cầu ở St James Park cũng từng được MI5 và MI6 chọn làm nơi gặp gỡ các gián điệp của mình. Đi giữa đám đông, các tình báo Anh sẽ tìm cách trao đổi thông tin cho nhau một cách bí mật bằng cách bình thường nhất để đánh lạc hướng mọi người. Họ có thể là những người đàn ông, phụ nữ đứng trò chuyện vui vẻ với nhau trên cầu như thể bạn bè, người thân thiết. 

Đối với các fan của 007, quán rượu nhỏ Red Lion cũng là một địa điểm thú vị. Đây là nơi mà Frank Bossard, một điệp viên Anh, đã vô tình tiết lộ bí mật quốc gia cho một thành viên của KGB.

Tại quán rượu này, Bossard khi đó gặp gỡ rồi làm quen với một người bạn. Họ thân nhau vì có chung sở thích sưu tầm tiền xu. Trong các cuộc trà dư tửu hậu sau đó, Bossard đã để lộ các thông tin nhạy cảm về hệ thống tên lửa quân sự Anh. Bossard khi đó đã không hề biết rằng, người bạn vô tình quen đó là một điệp viên Nga.

London còn nhiều câu lạc bộ tư nhân trá hình. Nơi này vẻ ngoài được thành lập là điểm tụ tập vui vẻ của các chính trị gia, chuyên gia giàu có, doanh nhân thành đạt. Mọi người đến đây, gặp gỡ và thư giãn bên những ly cocktail. 

Trụ sở cũ của MI6. Ảnh: News.

Ba câu lạc bộ điệp viên như thế chỉ cách Red Lion vài phút đi bộ, và nó do MI5 và MI6 điều hành. Tại những nơi này, MI5 và MI6 sẽ cài người để tìm ra những tân binh điệp viên tiềm năng từ những người nổi tiếng, có ảnh hưởng kia.

Cách nơi này khoảng một km về phía nam, du khách có thể tìm thấy hai tòa nhà từng là căn cứ bí mật của những người kiệt xuất nhất của tình báo Anh. Một trong hai nơi đó ngày nay được gọi với cái tên đơn giản là 54 Broadway. Đó cũng chính là trụ sở của MI6 trong gần 40 năm, cho tới năm 1964.

Ban đầu, MI6 cố gắng che giấu sự hiện diện của mình. Do vậy, nơi này ban đầu được đăng ký là Công ty Bình chữa cháy Minimax. Qua nhiều năm, địa điểm của họ trở nên nổi tiếng mà ai cũng biết.

Cách đó 100 m là khách sạn St Ermin. Một cơ sở tình báo quan trọng của MI6 và các đơn vị tình báo khác của Anh trong thế chiến thứ hai. Nhiệm vụ gián điệp luôn được hình thành và phát đi từ tòa nhà này.

Ngoài ra, London còn rất nhiều các địa điểm để dân tình báo hoạt động nhưng chúng vẫn còn nằm trong vòng bí mật. Có thể đôi khi, du khách vừa vô tình đi qua một cuộc giao dịch mà không biết và đến nay, London vẫn mãi là thành phố thu hút bậc nhất du khách thế giới.


Anh Minh
Vnexpress

Bộ Công Thương đề nghị lùi ngày tăng thuế môi trường với xăng dầu

Nếu tăng thuế môi trường với xăng từ đầu năm 2019, theo Bộ Công Thương, sẽ ảnh hưởng tới điều hành lạm phát.

Tại phiên họp Ban chỉ đạo điều hành giá sáng 28/9, Thứ trưởng Bộ Công Thương Đỗ Thắng Hải cho biết nên cân nhắc về thời điểm tăng thuế bảo vệ môi trường với xăng. Theo dự kiến, từ 1/1/2019, thuế môi trường với xăng sẽ tăng từ 3.000 đồng mỗi lít lên 4.000 đồng, sau khi Ủy ban Thường vụ Quốc hội thông qua dự thảo Nghị quyết về biểu thuế bảo vệ môi trường với xăng dầu.

Theo ông Hải, thời điểm tăng thuế rơi vào tháng Chạp và tháng Giêng, sẽ làm tăng giá xăng dầu, tác động tới điều hành CPI cả năm 2019. Ông Hải kiến nghị "tăng vào thời điểm khác thích hợp".

Là cơ quan cùng phối hợp quản lý, điều hành mặt hàng xăng dầu, đây không phải lần đầu tiên Bộ Công Thương nêu lo ngại về thời điểm tăng thuế môi trường với xăng. Cũng tại một cuộc họp của Ban chỉ đạo giá hồi tháng 7, chính ông Đỗ Thắng Hải đã nêu vấn đề này và đề nghị chưa tăng ngay thuế bảo vệ môi trường với xăng.

Theo tính toán của Chính phủ trong tờ trình xây dựng dự thảo, tăng thuế môi trường với xăng, dầu chỉ khiến CPI năm 2019 tăng 0,07 – 0,09%.

Nhân viên Petrolimex bơm xăng cho khách hàng. Ảnh: Petrolimex.

Trong khi đó, đại diện Vụ Chính sách thuế Bộ Tài chính cho biết, thuế môi trường cho xăng E5 tăng tới kịch trần nhưng chỉ ở mức 3.850 đồng một lít, thấp hơn ngưỡng thuế 4.000 đồng của xăng khoáng. Ngoài ra, Bộ Tài chính đang hướng dẫn hoàn lại 2% thuế tiêu thụ đặc biệt của xăng E5 RON92 (dự kiến khoảng 700 tỷ đồng) cho các doanh nghiệp nhập khẩu, khuyến khích việc sản xuất, phân phối và tiêu thụ loại xăng sinh học này.

Nêu quan điểm, Phó thủ tướng Vương Đình Huệ cho rằng giá của xăng sinh học E5 RON92 (mặt hàng chiếm 41% thị phần tiêu thụ trong nước) thấp hơn so với RON 95. Do vậy, Bộ Công Thương phải truyền thông tốt về chất lượng xăng E5, giá cả hợp lý sẽ tăng cơ cấu tiêu thụ, góp phần giảm mặt bằng giá xăng cũng như giảm tác động tới CPI.

Cũng tại cuộc họp, báo cáo về công tác điều hành giá xăng dầu 9 tháng qua, Thứ trưởng Đỗ Thắng Hải cho biết việc “xả” Quỹ bình ổn xăng dầu với liều lượng phù hợp theo chỉ đạo của Phó thủ tướng đã giúp giá xăng E5 RON 92 chỉ tăng 10,9% so với đầu năm và xăng RON 95 chỉ tăng 6%, trong khi giá xăng dầu thành phẩm trên thị trường Singapore tăng trên 22%.

“Việc sử dụng Quỹ bình ổn không chỉ giúp giảm CPI mà còn hỗ trợ tốt cho hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp và đời sống của người dân”. Số liệu đến 31/8 cho thấy, các doanh nghiệp đã trích Quỹ 5.500 tỷ đồng để điều hành giá xăng và số dư đang là 3.100 tỷ đồng.

Tuy nhiên, diễn biến giá xăng dầu thế giới đang tăng nhanh và theo quy luật loại nhiên liệu này được sử dụng nhiều hơn vào mùa đông. Từ nay đến Tết Nguyên đán 2019 còn 5 tháng nữa, Thứ trưởng Công Thương cho rằng, cần phải “gia cố” Quỹ bình ổn xăng dầu trên cơ sở điều hành trích lập, xả phù hợp với thực tế, để "bảo đảm không tăng giá vào dịp Tết".

Liên quan tới ý kiến "thả nổi" giá bán lẻ xăng dầu và sửa công thức tính giá cơ sở xăng dầu tại cuộc họp của Tổ công tác Thủ tướng tại Petrolimex, ông Đỗ Thắng Hải cho hay, đề xuất này không phải của Bộ Công Thương.

Ông cho biết, Bộ này vừa huỷ quyết định công nhận thương nhân nhập khẩu xăng dầu của 3 đơn vị nên hiện nay cả nước có 27 đầu mối nhập khẩu, phân phối xăng dầu, trong đó có 3 đầu mối nhập khẩu xăng dầu hàng không.

“Với số lượng như vậy cũng chưa thể nói là đúng nghĩa thị trường được", ông nói. Thứ trưởng Công Thương so sánh và dẫn chứng về cạnh tranh trong thị trường vận tải với hàng chục hãng taxi, trước đây giá xăng tăng thì các hãng cũng tăng giá cước. Nhưng khi giá xăng giảm thì họ lâu giảm hoặc giảm ít.

"Nếu bỏ giá cơ sở thì xăng dầu cũng như vậy, bởi nó là công cụ để bảo đảm việc điều chỉnh giá kịp thời với thị trường, bảo đảm hài hoà lợi ích của người dân và doanh nghiệp xăng dầu”, ông Hải nói thêm.
Nguyễn Hoài
Vnexpress

iPhone Xs 'thất sủng' tại Việt Nam

Ít tính năng đột phá, thiết kế tương tự iPhone X trong khi giá bán cao hơn khiến iPhone Xs không nhận được sự quan tâm của người dùng Việt.

Sau khi bán ra đợt đầu, iPhone Xs và Xs Max nhanh chóng có mặt tại Việt Nam dưới dạng xách tay. Tuy nhiên, trong khi iPhone Xs Max nhận được rất nhiều sự quan tâm thì iPhone Xs không có nhiều người hỏi tới. 

iPhone Xs (bên phải) không hấp dẫn người dùng bằng iPhone Xs Max (bên trái).

Tại TP HCM, iPhone Xs 64 GB một sim vật lý có giá dao động 29,5 đến 31 triệu đồng, còn bản hai sim vật lý hàng từ Hong Kong giá 34,5 triệu đến 35 triệu đồng. Dung lượng 256 GB giá từ 33,5 đến 37 triệu động, bản 512 GB từ 35 triệu đồng đến 40 triệu đồng.

Trong khi đó, giá iPhone Xs Max hiện tại lần lượt còn 33, 37 và 41 triệu đồng cho các dung lượng 64, 256 và 512 GB, thấp hơn 10 triệu đồng so với cuối tuần trước. Riêng bản 2 sim hàng Hong Kong giá cao hơn 2 đến 3 triệu đồng.

Ông Minh Tuấn, đại diện hệ thống Minh Tuấn Mobile, đánh giá iPhone Xs đang có mức giá khá tốt , nhất là khi smartphone này mới về nước chỉ trong vài ngày. "Nếu so sánh với iPhone X năm ngoái, iPhone Xs rẻ hơn tới cả chục triệu đồng, dù giá khởi điểm như nhau", ông Tuấn nhận định.

Tuy nhiên, iPhone Xs Max đắt hơn nhưng lại bán chạy hơn Xs. Theo ông Tuấn, iPhone Xs về cơ bản chỉ là iPhone X được nâng cấp một chút về phần cứng và bổ sung màu vàng, còn ngoại hình và các thông số camera gần như không đổi, lại có giá đắt hơn. "Nếu so với mức 22,5 triệu đồng của iPhone X 64 GB, nó chưa đủ thuyết phục người dùng lên đời sản phẩm mới", ông Tuấn nhận định.

Ông Nguyễn Đạt, đại diện hệ thống Di động Việt lý giải iPhone Xs Max có sức hút hơn hẳn nhờ màn hình lớn hơn cũng như cấu hình được nâng cấp và bộ nhớ 64 GB vừa đủ dùng. Ngoài ra, ông Đạt cũng nhận định tâm lý chờ đợi iPhone Xr với giá bán rẻ hơn trong khi màn hình lớn và có cùng tính năng khiến Xs không nhận được nhiều sự quan tâm.

Một số cửa hàng cũng thừa nhận số lượng iPhone Xs về Việt Nam rất cầm chừng, thậm chí nhiều nơi chỉ nhập máy khi có khách đặt hàng.

Trước đó, nhà phân tích Ming-chi Kuo cũng dự đoán iPhone Xs Max sẽ là phiên bản nhiều người mua hơn, dự kiến chiếm tới 25 - 30% doanh số iPhone thế hệ mới, Xs chỉ chiếm 10 - 15%. Trong khi đó, phiên bản giá rẻ Xr có thể chiếm tới 55 đến 60%.

Bảo Lâm
Theo Vnexpress